Viện trợ nước ngoài trong Chiến tranh Việt Nam

Viện trợ nước ngoài trong Chiến tranh Việt Nam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia


Chiến tranh Việt Nam là một trong những cuộc chiến tranh tốn kém nhất trong lịch sử nhân loại cho tới thời gian đó.[cần dẫn nguồn] Các cường quốc, do nhiều mục tiêu của từng thời kỳ khác nhau, đã viện trợ cho các bên trong Chiến tranh Việt Nam về đủ mọi mặt kinh tế, quân sự, văn hóa, khoa học kỹ thuật, đào tạo, giáo dục ... với đủ các mức độ khác nhau. Nhìn chung viện trợ ngày càng tăng theo quy mô chiến tranh. Trong khi Hoa Kỳ viện trợ cho Việt Nam Cộng hòa thì Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận được sự giúp đỡ từ Trung Quốc, Liên Xô và khối các nước xã hội chủ nghĩa. Viện trợ nước ngoài đã có ảnh hưởng to lớn đến tình hình chiến tranh và đời sống của nhân dân hai miền Việt Nam, không những viện trợ vật chất mà các bên còn viện trợ nhân lực, chuyên gia và đưa quân lính tham chiến trực tiếp.

Viện trợ nước ngoài trong Chiến tranh Việt Nam thay đổi theo từng thời kỳ và có tầm ảnh hưởng quyết định đến chiến tranh, hình thái chiến tranh, xây dựng và phát triển nền kinh tế của hai miền.


Mục lục
[ẩn]

* 1 Viện trợ kinh tế
o 1.1 Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
o 1.2 Việt Nam Cộng hòa
* 2 Giáo dục và đào tạo
* 3 Viện trợ quân sự
o 3.1 Việt Nam Cộng hòa
o 3.2 Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
+ 3.2.1 Tiền mặt
+ 3.2.2 Hàng hóa
* 4 Chú thích

[sửa] Viện trợ kinh tế
[sửa] Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
[sửa] Việt Nam Cộng hòa

Hỗ trợ tài chính của Mỹ cho Việt Nam Cộng hòa chính là các khoản viện trợ kinh tế bao gồm viện trợ thương mại (nhằm hỗ trợ nhập khẩu và hỗ trợ ngân sách nhà nước), viện trợ nông phẩm (dưới hình thưc hiện vật là các lương thực và thực phẩm), viện trợ theo dự án (có thể bằng tiền hoặc hiện vật cho từng dự án cụ thể trong các lĩnh vực hành chính, xã hội, kinh tế-văn hóa).

Nếu xét theo tính chất cho vay hoặc cho không, thì phần lớn viện trợ kinh tế của Mỹ cho VNCH là viện trợ cho không (không hoàn lại), viện trợ cho vay trong 20 năm từ 1955 đến 1975 chỉ chưa đến 200 triệu USD. Các khoản cho vay lớn của Mỹ giúp VNCH đóng tiền gia nhập Quỹ Tiền tệ Quốc tế (4 triệu USD năm 1956), đổi mới hệ thống viễn thông (6,8 triệu USD năm 1958-1959), phát triển đội tàu hỏa (9,7 triệu USD năm 1959, 9,7 triệu USD năm 1961), mở rộng hệ thống dẫn nước từ sông Đồng Nai về Sài Gòn (17,5 triệu USD năm 1960), xây dựng một nhà máy nhiệt điện ở Thủ Đức (12,7 triệu USD năm 1961), hỗ trợ chương trình Người cày có ruộng (5 triệu USD năm 1970).[1] Cho đến khi sụp đổ, Việt Nam Cộng hòa còn nợ Hoa Kỳ 145 triệu USD.[2]
Viện trợ kinh tế của Mỹ cho Việt Nam Cộng hòa (1955-1975) Năm Tổng
viện trợ
(Triệu USD) Bình quân
đầu người
(USD) Bình quân
đầu người
(Đồng) Năm Tổng
viện trợ
(Triệu USD) Bình quân
đầu người
(USD) Bình quân
đầu người
(Đồng)
1955 322,4 28,03 981,22 1966 793,9 47,47 4.936,95
1956 210,0 16,33 571,54 1967 666,6 38,85 4.195,33
1957 282,2 21,38 748,43 1968 651,1 36,89 4.352,96
1958 189,0 14,04 491,35 1969 560,5 30,97 3.654,09
1959 207,4 15,01 525,44 1970 655,4 33,63 3.968,45
1960 181,8 12,92 542,17 1971 778,0 38,71 4.567,36
1961 152,0 10,45 365,71 1972 587,7 28,46 10.131,78
1962 156,0 10,45 627,05 1973 531,2 25,06 12.377,96
1963 195,9 12,74 764,39 1974 657,4 30,16 19.088,72
1964 230,6 14,62 876,97 1975 240,9 10,43 --
1965 290,3 17,81 1.068,65

Ghi chú: Mức viện trợ bình quân đầu người được tính bằng cách lấy tổng viện trợ chia cho dân số VNCH cùng năm. Mức viện trợ tính bằng tiền Đồng tính bằng cách lấy mức viện trợ tính bằng Dollar Mỹ nhân với tỷ giá hối đoái chính thức giữa Đồng VNCH với Dollar.

Nguồn: Số liêu về tổng viện trợ lấy từ Dacy (1986), bảng 10.2, trang 200; Số liệu về dân số VNCH lấy từ Trần Văn Thọ chủ biên (2000), bảng 1.1, trang 238; Số liệu về tỷ giá hối đoái lấy từ Dacy (1986), bảng 9.5, trang 190.

[sửa] Giáo dục và đào tạo
[sửa] Viện trợ quân sự

Hầu như toàn bộ vũ khí, khí tài quân sự, quân trang, quân dụng dùng cho chiến tranh Việt Nam của cả hai bên đều do bên ngoài viện trợ.
Giai đoạn 1955-1975 Việt Nam Cộng hòa (còn lại đến 1975)[3]
từ Hoa Kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa[4]
từ Trung Quốc, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa
Súng bộ binh 1.900.000 3.608.863
Phi cơ 1.200 458
Trực thăng 600 Không có số liệu
Xe tăng-Thiết giáp 2.074 2.210
Tên lửa SA 75M Không có trang bị 23
Pháo các loại 1.532 8.438
Xe cơ giới các loại 56.000 16.116
Máy thông tin 50.000 (vô tuyến)
70.000 (hữu tuyến) Không có số liệu
Bệ phóng tên lửa Không có trang bị 1.357
[sửa] Việt Nam Cộng hòa

Viện trợ quân sự Mỹ cho nước Việt Nam Cộng hòa[5]:
Giai đoạn Trị giá (triệu đô la)
Tài khóa 1972-1973 1.614
Tài khóa 1973-1974 1.026
Tài khóa 1974-1975 700

Tổng viện trợ Quân sự cho VNCH từ 1955 đến 1975 là 16,762 tỉ USD, trong đó năm 1973 nhận được cao nhất là 3,349 tỉ USD[6] Ngoài ra, năm 1973 khi quân Mĩ rút quân đã để lại 1 khối lượng khổng lồ vũ khí gồm hơn 1 triệu súng bộ binh, 46.000 xe tăng-thiết giáp và xe vận tải, hơn 1500 máy bay các loại[7]


[sửa] Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
[sửa] Tiền mặt

Cho đến nay vẫn chưa có số liệu chính thức công bố số tiền mặt viện trợ cho miền Bắc từ phía nhà nước Việt Nam, nhưng theo Nguyễn Nhật Hồng Trưởng bộ phận B29:[8]

"Toàn bộ tiền viện trợ và tiền giúp đỡ của quốc tế cho Việt Nam đánh Mỹ đều tập trung về một đầu mối là B29... Từ 1965 đến 1975, B29 đã tiếp nhận Sáu trăm bảy mươi tám triệu bảy trăm ngàn đô la Mỹ (số tròn)(678.700.000 USD), trong đó hơn sáu trăm hai sáu triệu đô la là tiền viện trợ đặc biệt, hơn hai mươi bốn triệu đô la là tiền của các tổ chức và nhân dân quốc tế ủng hộ, gần 21 triệu đô la là tiền lãi kinh doanh chuyển đổi và gửi ngoại tệ ở nước ngoài, gần bảy triệu rưỡi đô la là lãi từ tiền dự trữ của chiến trường sau giải phóng...".

[sửa] Hàng hóa

Qua 20 năm, Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa đã viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tổng khối lượng hàng hóa là 2.362.581 tấn; khối lượng hàng hóa quân sự trên quy đổi thành tiền, tương đương 7 tỉ rúp (3 tỉ USD theo tỉ giá lúc bấy giờ).

Khối lượng hàng quân sự Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa (bao gồm Tiệp Khắc, Ba Lan, Hungary, Bulgaria, Romania, CHDC Đức, CHDCND Triều Tiên và Cuba) viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ năm 1955 đến 1975, qua từng giai đoạn như sau[4]:
Giai đoạn Tổng số
(tấn) Hàng hậu cần
(tấn) Vũ khí, trang bị kỹ thuật
(tấn) Liên Xô
(tấn) Trung Quốc
(tấn) Các nước khác
(tấn)
Giai đoạn 1955-1960 49.585 4.105 45.480 29.996 19.589
Giai đoạn 1960-1964 70.295 230 70.065 47.223 22.982 442
Giai đoạn 1965-1968 517.393 105.614 411.779 226.969 170.798 119.626
Giai đoạn 1969-1972 1.000.796 316.130 684.666 143.793 761.001 96.002
Giai đoạn 1973-1975 724.512 75.267 49.246 65.601 620.354 38.557

Tính theo số lượng
Phân loại Đơn vị tính Liên Xô Trung Quốc Các nước XHCN khác
Súng bộ binh khẩu 439.198 2.227.677 942.988
Súng chống tăng khẩu 5.630 43.584 16.412
Súng cối các loại khẩu 1.076 24.134 2.759
Pháo hỏa tiễn khẩu 1.877 290
Pháo mặt đất khẩu 789 1.376 263
Pháo cao xạ khẩu 3.229 614
Bộ điều khiển bộ 647
Bệ phóng tên lửa chiếc 1.357
Đạn tên lửa quả 10.169
Tên lửa SA 75M quả 23
Đạn tên lửa VT 50v quả 8.686
Tên lửa Hồng Kỳ e 1 trung đoàn
Tên lửa S125 e 2 trung đoàn
Đạn tên lửa K681 quả 480 480
Máy bay chiến đấu chiếc 316 142
Tàu chiến hải quân chiếc 52 30
Tàu vận tải hải quân chiếc 21 127
Xe tăng các loại chiếc 687 552 10
Xe vỏ thép chiếc 601 360
Xe xích kéo pháo chiếc 1.332 322 758
Xe chuyên dùng chiếc 498 6.524 2.502
Phao cầu bộ 12 15 13
Xe máy công trình chiếc 100 3.430 650
Ống dẫn dầu bộ 56 11 45
Thiết bị toàn bộ bộ 37 36 3
[sửa] Chú thích

1. ^ Đặng Phong (2004), trang 187-188.
2. ^ “Vài hình ảnh về chuyến công du Hoa Kỳ của Chủ tịch nước”, Tuổi Trẻ Online. Truy cập 23/06/2007, 06:08 (GMT+7).
3. ^ Nguồn từ Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh- 28 Võ Văn Tần Q.3 TpHCM
4. ^ a b “Những nguồn chi viện lớn cho cách mạng Việt Nam”, Việt Nam Net. Truy cập 13/04/2005 15:38' (GMT+7).
5. ^ Đại thắng Mùa Xuân 1975, NXB Thông tấn, Hà Nội 2005
6. ^ Millitary Assistance-Department of Defense Propety, trang 331
7. ^ Phim tài liệu: Những hình ảnh chưa biết về CT Việt Nam-Tập 3: Bí mật con người
8. ^ “B29 - tổ chức tuyệt mật giữa Hà Nội”, Thanh Niên Online. Truy cập 22/10/2006, 23:46:00 (GMT+7).